Muzeum w Lęborku mieszczące się w kamienicy mieszczańskiej przy ul. Młynarskiej 14-15 (centrum miasta) gromadzi, opracowuje i udostępnia zbiory z zakresu archeologii, historii, etnografii, sztuki dawnej i współczesnej.
Kalendarium
Koniec XIX w. - pierwsze zbiory zabytków powstające prawdopodobnie pod opieką kościoła oraz działających społeczników, nauczycieli i urzędników. Muzealiami były przypadkowe znaleziska archeologiczne: popielnice twarzowe kultury pomorskiej, siekierki kamienne, toporki, ozdoby z brązu, monety.
Do 1900 r. trudno określić lokalizację pierwszych zbiorów.
1900 r. - przeniesienie zbiorów do oddanego do użytku Ratusza Miejskiego, gdzie eksponowano je w gablotach w korytarzu budynku.
1910 r.- data powstania kolekcji, zalążka ekspozycji.
12.05.1924 r.- pierwsza wystawa muzealna i sesja naukowa.
1925 r.- przeniesienie zbiorów do budynku Starostwa Powiatowego, gdzie urządzono stałą ekspozycję. Edward Stielow - pierwszy kierownik muzeum (funkcja społeczna) Terenem działania muzeum był powiat lęborski. W zbiorach muzeum poza zabytkami archeologicznymi znajdowały się zabytki rzemiosła artystycznego, rzeźby gotyckiej, militaria oraz zbiór przedmiotów ilustrujących miejscową obrzędowość ludową. Opiekunem zbiorów, znajdujących się przez okres wojny w budynku Starostwa Powiatowego, był Edward Stielow. Największe zniszczenia i rozproszenie zbiorów nastąpiło w momencie wkroczenia wojsk radzieckich do miasta (część zabytków znalazło się na śmietnisku w ogrodzie Starostwa, część z nich zdobiła pokoje biurowe urzędników). Duża część zbiorów muzeum w czasie wojny została wywieziona do Niemiec, bądź rozproszona po okolicznych majątkach ziemskich i szkołach.
W okresie 14. 07. 1945 r. - 31. 08. 1948 r. funkcję powiatowego referenta kultury i sztuki przy pełnomocniku Rządu RP w Lęborku pełnił Józef Mularczyk, w tym okresie pełnił on również społeczną funkcję opiekuna zabytków muzealnych z ramienia Ministerstwa Kultury i Sztuki w Warszawie. Józef Mularczyk wraz z przedwojennym kierownikiem muzeum Edwardem Stielowem pracowali nad opracowaniem i zebraniem resztek po przedwojennych zbiorach muzeum lęborskiego.
1946 r. - zbiory muzeum częściowo udostępnione do zwiedzania w kamienicy mieszczańskiej przy ul. Młynarskiej 14/15, gdzie zajęły 4 sale II piętra.
Ogromny wkład Edwarda Stielowa w odszukiwaniu miejsc przechowywania zabytków. W dobie powszechnej centralizacji instytucji zbiorami lęborskimi interesowały się liczne ośrodki (Gdańsk, Warszawa, Poznań) w celu pozyskania ich do swoich zbiorów co zubożyłoby zbiory lokalne. Pod koniec lat 40. zapadła decyzja o przeniesieniu ciekawszych zbiorów do Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Protesty Józefa Mularczyka spowodowały zmianę decyzji i zabytki miały zostać w Lęborku.
5. 08. 1952 r. - po przeprowadzeniu doraźnych remontów pomieszczeń i sprzętu otwarto stałą ekspozycję Archeologia powiatu lęborskiego.
1951 r. - Józef Mularczyk rezygnuje z funkcji kierownika muzeum.
1951-1953 - zbiory pozostają pod opieką jedynie woźnego i ulegają dalszemu rozproszeniu.
1953 r. - kierownikiem muzeum zostaje Wacław Kołodziejski
1970-1990 - dyrektorem muzeum była Elżbieta Skarbek-Wąsiewska
1990-1999 - funkcję dyrektora muzeum pełniła Elżbieta Kal
2000 r.- dyrektorem muzeum zostaje Mariola Pruska i jest nim do chwili obecnej Na przestrzeni lat Muzeum w Lęborku przechodzi kolejno pod opiekę Muzeum Pomorskiego w Gdańsku, Powiatowej Rady Narodowej w Lęborku, Urzędu Wojewódzkiego w Słupsku. Aktualnie jest jednostką samorządową i podlega Urzędowi Miasta w Lęborku.
1988-1999 - muzeum zajmuje kolejne kondygnacje kamienicy przy ul. Młynarskiej 14-15 oraz przylegające pomieszczenia /od strony oficyny budynku/
. MUZEUM w LĘBORKU
od 2000 r. - całość kamienicy należy do muzeum oraz Galerii Strome Schody, tj. parter, na którym zorganizowane są pomieszczenia dla obsługi zwiedzających, „Cepelia" i sklepik oraz sala wykładowa, jak również gabinet Alfreda Lubockiego /miejscowy twórca ludowy/; I piętro - z ekspozycją historyczną ukazującą historię miasta Lęborka i Ziemi Lęborskiej (od wczesnego średniowiecza po okres międzywojenny), którą wzbogacają m.in. grafiki Daniela Chodowieckiego /Gdańszczanina/ oraz XIX-wieczne reprinty miedziorytów W. Hogartha; II piętro zajmuje wystawa archeologiczna m.in. z przepiękną kolekcją popielnic twarzowych kultury pomorskiej oraz zabytków sztuki złotniczej kultury wielbarskiej; piętro III - zbiory numizmatyczne z zabytkami monet od okresu starożytności po wiek XX, a między nimi skarb monet /szelągi krzyżackie i miast pruskich/ oraz wystawa etnograficzna Przestrzeń wewnętrzna izby kaszubskiej, jak również gabinet Paula Nipkowa - związanego z miastem Lęborkiem poprzez miejsce urodzenia, dzieciństwo i młodość - uważanego za prekursora telewizji i badań nad zjawiskiem przesyłania obrazu na odległość /tzw. tarcza Nipkowa/; na poddaszu /120 m2/ znalazła swoje miejsce, prężnie działająca od 1988 r., Galeria Strome Schody goszcząca wystawy sztuki współczesnej artystów z całej Polski jak i z zagranicy. Od tegoż też roku po dzień dzisiejszy była organizatorem ponad 120 wystaw indywidualnych i zbiorowych /m.in. malarstwa - Władysława Hasiora, Franciszka Maśluszczaka, Kiejstuta Bereźnickiego, Włodzimierza Łajminga, Janusza Akermana, Teresy Miszkin, Hugona Laseckiego, Krzysztofa Grzesiaka i wieku innych; rysunku i grafiki - Guntera Grassa, Tadeusza Kulisiewicza czy też - „Sztuka z Rinteln" - wystawy prac artystów z niemieckiego ośrodka; tkaniny - Aldony Tarwajnis, Małgorzaty Żerwe, Ewy Rosiek-Buszko i innych. Galeria organizuje również wystawy zbiorowe, „problemowe" przez zaproszenie artystów hasłem wywoławczym /np. „Kantor Kwadrat" - poświęcona Tadeuszowi Kantorowi z udziałem m.in. Erny Rosenstein, E, Geno-Małkowskiego, C. Wodnickiej/. Była i nadal jest organizatorem lub współorganizatorem wystaw międzynarodowych - grafiki /w tym m.in. „Triennale Stu Miast" przygotowanej we współpracy ze Stowarzyszeniem Międzynarodowym Triennale Grafiki w Krakowie/; malarstwa /nt. „Chwała kobiecie" przygotowanej we współpracy z galeriami niemieckimi i francuskimi/ i wielu, wielu innych. Prestiż galerii i jej „ważność" podkreśla sam fakt, że leży ona na szlaku turystycznym i przyciąga corocznie nie tylko znakomitych twórców, ale również rzesze zwiedzających, w tym i licznych obcokrajowców.
Tak też, jeśli tylko ktokolwiek zapragnie „wieczności" i dozy wrażeń, serdecznie zapraszamy w gościnne progi muzeum. Bogactwo zgromadzonych zbiorów, szczególnie zaś archeologicznych, upoważnia nas do zaproszenia każdego - od laika po profesjonalistę - gdyż każdy wyjdzie oczarowany magią muzealiów i artefaktów lęborskiego muzeum.
Ceny biletów: ulgowe - 2,00, normalne - 4,00 zł; ryczałt za oprowadzanie grup wycieczkowych - poza sezonem 5,00 zł; w sezonie 10,00 zł
Muzeum w Lęborku jest instytucją samorządową podlegającą Urzędowi Miejskiemu w Lęborku działającą na podstawie Statutu Muzeum w Lęborku nadanego przez Radę Miejską w Lęborku [Uchwała Nr IV-52/2003] w uzgodnieniu z Ministrem Kultury.
