Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market Garden

Utworzono: 01-10-2019

Od trzydziestu lat lęborscy harcerze uczestniczą w obchodach Bitwy pod Arnhem w Holandii. W dniach 19-22 września 2019r. 70 osobowa reprezentacja lęborskich harcerzy i instruktorów z lęborskiej 7 Harcerskiej Drużyny Czerwonych Beretów im. generała Stanisława Sosabowskiego oraz sympatyków historii uczestniczyła w obchodach 75 rocznicy Market Garden - największej operacji powietrznodesantowej II Wojny Światowej przeprowadzonej przez aliantów we wrześniu 1944 r. na terytorium okupowanej Holandii. Driel, Oosterbeek i Arnhem to szczególne miejsca dla lęborskich harcerzy. Miejsca świadczące o męstwie i odwadze polskich spadochroniarzy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, dowodzonej przez gen. Sosabowskiego, patrona lęborskiej 7 Harcerskiej Drużyny Czerwonych Beretów.

Lęborscy harcerze, od ponad pół roku, przygotowywali się do tej wyprawy. Na zbiórkach harcerskich poznawali przebieg bitwy i historię 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Uczyli się musztry i harcerskiego ceremoniału.Uczestnicy wyprawy odwiedzili cmentarz wojenny w Oosterbeek pod Arnhem, na którym spoczywa 1410 Brytyjczyków, 73 Polaków, 32 Kanadyjczyków, 4 Australijczyków, 4 Nowozelandczyków i 3 Holendrów. Szczególnie wzruszającą chwilą, był moment położenia przez harcerzy przy 73 grobach polskich żołnierzy, biało czerwonych flag i zdjęć poległych spadochroniarzy.

Harcerze zwiedzili muzeum bitwy pod Arnhem w Oosterbeek, Narodowe Muzeum Wyzwolenia 1944-1945 w Groesbeek, w którym znajduje się ekspozycja ukazująca m. in. walki amerykańskich spadochroniarzy z 82 Dywizji Powietrznodesantowej o uchwycenie mostu w Nijmegen. Wzięli też udział w uroczystościach przy moście obecnie nazwanym John Frostburg, na cześć pułkownika Johna Frosta dowódcy brytyjskiego 2 batalionu spadochronowego, który dotarł i zdobył północną część tego mostu. To właśnie ten most jest tym tytułowym z filmu „O jeden most za daleko” Richarda Attenborought.

Duże wrażenie na tysiącach widzów wywarły desanty brytyjskich, holenderskich i polskich spadochroniarzy na wrzosowisku Ginkel Heath w pobliżu Ede, czyli historycznym zrzutowisku brytyjskiej 1 Dywizji Powietrznodesantowej z 1944 roku oraz w Driel – miejscu zrzutu 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej w 1944 roku.

Główne uroczystości odbyły się w Driel na Placu Polskim (Polenplein) przy pomniku Surge Polonia „Powstań Polsko”. Hołd żołnierzom 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej oddał następca tronu brytyjskiego Książę Karol. W uroczystościach uczestniczyli żołnierze amerykańscy, holenderscy, brytyjscy i polscy oraz przedstawiciele władz Holandii i Polski. Jednak najważniejszymi honorowymi gośćmi byli weterani: Panowie: Cisek, Kubiński i Staszkiewicz.

W imieniu polskich harcerzy kwiaty złożył harcmistrz Krzysztof Siwka z Lęborka dla którego był to moment bardzo wzruszający – trzydzieści lat temu na zaproszenie Pani Cory Baltussen uczestniczył w obchodach Bitwy pod Arnhem. W 1989 roku było tylko kilku harcerzy (z Lęborka, Wronek Skawiny Kielc) i rzesza weteranów, którzy powierzyli harcerzom misję: „głoście prawdę o generale Sosabowskim i jego spadochroniarzom”.

Harcerze złożyli kwiaty także przy grobie Pani Cory Baltussen- holenderskiej sanitariuszki, która w trakcie bitwy zajmowała się rannymi polskimi żołnierzami, po wojnie do końca swoich dni walczyła o rehabilitację i obronę byłych żołnierzy 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, oraz organizowała przyjazd harcerzy do Holandii. Nazywana przez spadochroniarzy „matką brygady”, a przez harcerzy „babcią Corą”.

W ostatnim dniu obchodów upamiętniających 75 rocznicę operacji MARKET GARDEN, odbywały się uroczystości na cmentarzu wojennym w Oosterbeek, gdzie spoczywają spadochroniarze, brytyjscy i polscy polegli w tej operacji. W uroczystościach wzięło udział tysiące osób w tym bardzo duża grupa weteranów - brytyjskich spadochroniarzy pełniących służbę w różnych latach. Można było ich poznać po czerwonym berecie na głowie i dużej ilości odznaczeń. Harcerze z Lęborka, Szczecina, Wronek i Kielc utworzyli szpaler, przez który oklaskiwani przechodzili weterani i zaproszeni goście. Widać było duże wzruszenie uczestników uroczystości. Tradycyjnie w trakcie uroczystości setki holenderskich dzieci złożyło kwiaty na grobach żołnierzy, a wśród nich znalazła się kilkunastoosobowa delegacja starszych osób, które jako dzieci w 1945 r. po raz pierwszy złożyły kwiaty na tym cmentarzu.

Podczas pobytu harcerzy w Holandii dochodziło często do bardzo miłych spotkań: z żołnierzami 6 Polskiej Brygady Powietrznodesantowej, rekonstruktorami z Polski, Anglii i Stanów Zjednoczonych, Polakami pracującymi i mieszkającymi w Holandii oraz z mieszkańcami Holandii, którzy na każdym kroku pokazywali swoją wdzięczność za pomoc Polskim żołnierzom – spadochroniarzom gen. Sosabowskiego i pancerniakom gen. Maczka w wyzwoleniu ich kraju.

Do bardzo miłego spotkania doszło przed muzeum w Oosterbeek z Richardem Douglasem Clarkem czterogwiazdkowym generałem armii Stanów Zjednoczonych, który obecnie służy, jako dowódca amerykańskiego dowództwa operacji specjalnych w bazie sił powietrznych MacDill na Florydzie. Generał Richard Douglas Clarke przywitał się z harcerzami i bardzo pochlebnie wypowiadał się o generale Sosabowskim.

Ostatnim punktem obchodów było zrekonstruowanie historycznej przeprawy Polaków przez Ren, która miała miejsce we wrześniu 1944 r. w rejonie Driel. Jej celem było wsparcie broniących się Brytyjczyków z 1 Dywizji Powietrznodesantowej w miejscowości Oosterbeek. Przeprawę zrealizowali żołnierze 16 batalionu powietrznodesantowego z kompanii im. mjr. Ludwika Zwolańskiego, żołnierza, który będąc oficerem łącznikowym, jako pierwszy przepłynął wpław rzekę dostarczając wiadomość do generała Sosabowskiego. Całemu wydarzeniu towarzyszył Piknik Spadochronowy, na którym można było się zapoznać ze współczesnym uzbrojeniem i wyposażeniem polskiej 6 Brygady Powietrznodesantowej, holenderskiej 11 Brygady Piechoty Powietrznej oraz uczestniczyć w pokazie sprzętu grup rekonstrukcyjnych. Na pikniku można było także usłyszeć polską muzykę w wykonaniu spadochroniarzy z zespołu „Czasza” i Orkiestry Wojskowej w Krakowie.

Przed powrotem do Polski harcerze podziękowali za pomoc przewodniczącemu fundacji Driel-Pollen A.J.M (Arno) Baltussen oraz wieloletniej przyjaciółce lęborskich harcerzy Ilse van den Dobbelsteen wręczając album „Driel-Lębork 1989-2019”. Harcerze z Lęborka i pozostali uczestnicy wyprawy przeżyli wiele wzruszeń i chyba najlepszą lekcję patriotyzmu w swoim życiu. Na pewno jeszcze tam wrócą.

W czasie obchodów dało się odczuć serdeczność i wdzięczności Holendrów w stosunku do Polaków. Holenderskie miasto było udekorowane polskimi flagami, a na ulicach można było napotkać spontanicznie wywieszane przez miejscowych napisy w języku polskim „Dziękujemy Wam Polacy”. Z Holandii harcerze przywieźli tulipany o nazwie generał Sosabowski i posadzili je w Lęborku w otoczeniu pomnika generała Sosabowskiego 25 września w 51. rocznicę jego śmierci. Wiosną tulipany zapewne pięknie zakwitną przypominając o wieloletniej przyjaźni pomiędzy Holendrami i Polakami.

Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33225
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33226
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33227
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33228
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33229
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33230
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33231
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33232
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33233
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33234
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33235
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33236
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33237
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33238
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33239
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33240
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33241
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33242
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33243
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33244
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33245
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33246
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33247
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33248
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33249
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33250
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33251
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33252
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33253
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33254
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33255
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33256
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33257
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33258
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33259
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33260
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33261
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33262
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33263
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33264
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33265
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33266
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33267
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33268
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33269
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33270
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33271
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33272
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33273
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33274
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33275
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33276
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33277
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33278
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33279
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33280
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33281
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33282
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33283
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33284
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33285
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33286
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33287
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33288
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33289
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33290
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33291
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33292
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33293
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33294
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33295
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33296
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33297
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33298
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33299
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33300
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33301
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33302
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33303
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33304
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33305
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33306
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33307
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33308
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33309
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33310
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33311
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33312
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33313
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33314
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33315
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33316
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33317
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33318
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33319
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33320
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33321
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33322
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33323
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33324
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33325
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33326
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33327
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33328
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33329
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33330
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33331
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33332
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33333
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33334
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33335
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33336
Harcerze z Lęborka na 75. rocznicy Operacji Market 33337